Is betrokkenheid de heilige graal van de werkgever en werknemer relatie?

De betrokkenheid van medewerkers lijkt de heilige graal voor de werkgever in de relatie met de medewerker. Onderzoeken bevestigen dat met klinkende cijfers zoals: zeer betrokken medewerkers kunnen zorgen voor een verhoging van de omzet met maar liefst 26 procent per werknemer (Watson Wyatt, 2008/2009 WorkUSA Report).

Je vraagt je nu misschien af, hoe goed scoren wij in Nederland eigenlijk op medewerkersbetrokkenheid? Nou dat valt dan dus behoorlijk tegen. Uit cijfers in het artikel “Workplace Engagement Around the World”, wat in de Harvard Business Review verscheen, blijkt dat slechts 9% van de Nederlanders zich betrokken voelt bij zijn of haar werk. Ja, maar 9%!

Westerse samenlevingen en betrokkenheid

Er is een bijzonder verschil tussen Noord-Amerika en West-Europa, zijnde de twee rijkste en meest ontwikkelde regio’s van de wereld, waarbij de werkgelegenheidsstatistieken, werkpatronen en levensstandaard enigszins vergelijkbaar zijn. De betrokkenheid van werknemers in de Verenigde Staten en Canada bedraagt 31%, het hoogste van alle regio’s, terwijl dit percentage in West-Europa onder het wereldgemiddelde ligt, op slechts 10%. En in Nederland dus iets daaronder.

Het onderzoeksbureau Gallup schrijft deze enorme Atlantische kloof toe aan een Amerikaanse managementcultuur die individualiteit omarmt. Ook binnen West-Europa zijn er verschillen. Grofweg, hoe meer noordelijk waar werknemers meer flexibiliteit kennen, hoe hoger de betrokkenheid is. Daarentegen, hoe meer naar het zuiden daar waar de bedrijfsculturen strenger zijn, keldert het percentage tot onder de 10%.

Is betrokkenheid de heilige graal?

Betrokkenheid is de heilige graal voor meer geluk en kwaliteit. Organisaties met meer betrokken werknemers zorgen voor meer banen. Daarnaast kennen betrokken medewerkers zichzelf een hogere waardering van beleving en geluk toe. Verder leveren betrokken werknemers kwalitatief beter werk. De klanten van bedrijven met betrokken werknemers ervaren zich als blijere klanten. De groep millennials laat zien dat betrokken medewerkers 26 procent minder snel van baan wisselen.

Wie heeft de grote rol bij medewerkersbetrokkenheid?

Uiteraard hebben alle cultuurdragers van de organisatie een rol voor het gevoel van de medewerker om zich verbonden en dus betrokken te voelen. De directe leidinggevende heeft daarbij de sleutelrol. In Nederland ervaart 68 procent van de werkende een demotiverend werkklimaat. Dat is in Nederland hoger dan elders. Bij het demotiverende werkklimaat speelt de directe leidinggevende een primaire rol.

Het is te simpel om dan te zeggen dat die directe leidinggevende maar voor die heilige graal van betrokkenheid moet zorgen.

Betrokkenheid eens beter bekeken. Wat is het nou eigenlijk ‘betrokkenheid’?

Een van de meest populaire definities van betrokkenheid komt van een groep van psychologen aan de Universiteit Utrecht. Deze typeert bevlogenheid via drie elementen:

1. daadkracht (energie, veerkracht en inspanning);

2. inzet (enthousiasme, inspiratie en trots);

3. absorptie (concentratie en verdiept zijn in het werk).

Dat betekent dus dat de ene betrokkenheid niet de andere is. Oftewel dat het een persoonlijke beleving is en dus een subjectief begrip is. En dat houdt dus ook in dat per individu bekeken zou moeten worden welke interventie van toepassing is. De kenmerken van betrokkenheid zijn persoonlijk en staan onder invloed van cultuur, leeftijd, variëren per organisatie en regio, etc.

Het jaarlijks medewerkerstevredenheidsonderzoek is dus niet de microscoop voor betrokkenheid. Het is hooguit een indicatie voor betrokkenheid.
’Betrokkenheid kan wel degelijk de heilige graal van de werkgever en werknemer relatie zijn alleen zal er dan wel op maatwerk niveau naar het individu gekeken moeten worden.’